Bài viết khảo sát những hạn chế của dịch máy ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong dịch văn học thông qua so sánh bản dịch tự động và bản dịch của con người đối với tiểu thuyết Tắt đèn của Ngô Tất Tố. Trên cơ sở lý thuyết về cultureme và các chiến lược dịch (Nida, Venuti), nghiên cứu tập trung phân tích việc chuyển dịch các chức danh hành chính – một nhóm đơn vị văn hóa đặc thù. Kết quả cho thấy dịch máy có xu hướng thiên về tương đương hình thức, dễ mắc lỗi sai nghĩa và hạn chế trong tái tạo sắc thái ngữ dụng và văn hóa. Ngược lại, dịch giả con người linh hoạt hơn trong việc vận dụng tương đương năng động và nội địa hóa, qua đó tái hiện hiệu quả giao tiếp và chiều sâu văn hóa của văn bản nguồn. Nghiên cứu khẳng định vai trò quan trọng của dịch giả trong bối cảnh phát triển của AI, đồng thời gợi mở hướng đào tạo năng lực hậu biên tập bản dịch máy.